PVA in Wasstrips: Zit er Plastic in Jouw Wasstrip?
ONDERZOEK · FEBRUARI 2026
Laatst bijgewerkt: februari 2026
Korte samenvatting: Vrijwel alle wasstrips bevatten PVA (polyvinylalcohol), een synthetisch polymeer dat technisch onder de plastic-familie valt. De EU classificeert PVA niet als microplastic vanwege de wateroplosbaarheid, maar de Plastic Soup Foundation en milieudeskundigen trekken die grens anders. Na de Keuringsdienst van Waarde-uitzending van december 2025 is het debat in Nederland losgebarsten. Hieronder leggen wij uit wat dit voor jou als consument betekent.
Waarom dit onderwerp ertoe doet
In december 2025 wijdde Keuringsdienst van Waarde een volledige aflevering aan wasstrips. De conclusie was ontnuchterend: alle dertien onderzochte wasstrips bevatten PVA, gemiddeld zo’n 60% van het totale gewicht. Claims als ‘plasticvrij’ en ‘no plastic inside’ bleken op zijn minst misleidend. Voor miljoenen Nederlandse consumenten die bewust voor wasstrips kozen vanwege de duurzaamheidsbelofte, was dit een koude douche.
Als onafhankelijke reviewsite vinden wij het onze taak om dit onderwerp grondig uit te zoeken — zonder de paniek én zonder de bagatellisering die we op social media zagen. Wat zegt de wetenschap? Wat zegt de wet? En wat kun jij er als consument mee?
Wat is PVA precies?
PVA staat voor polyvinylalcohol. Het is een synthetisch polymeer dat in een fabriek wordt gemaakt door polyvinylacetaat te hydrolyseren. In wasstrips dient PVA als bindmiddel: het houdt de geconcentreerde wasactieve stoffen bij elkaar in een dunne, stevige strip. Zodra de strip water raakt, lost het PVA op en komen de wasmiddelbestanddelen vrij.
PVA wordt breder ingezet dan veel mensen beseffen. Je vindt het in oogdruppels, medicijncoatings (zoals rond paracetamol), vaatwastabletten, lijm en textielbehandeling. Het feit dat het in medische toepassingen wordt gebruikt, zegt iets over de veiligheid bij direct menselijk contact — maar dat zegt nog niets over de milieu-impact nadat het via het riool verdwijnt.
Is PVA een plastic? Het definitie-debat
Hier wordt het ingewikkeld, want het antwoord hangt af van aan wie je het vraagt.
Wetenschappelijk: PVA is onmiskenbaar een synthetisch polymeer. Plasticexpert Katja Loos zei het in de Keuringsdienst van Waarde-uitzending helder: “Dat is een kunststof. Dat is plastic. Daar is geen twijfel over mogelijk.” Plasticonderzoeker Heather Leslie bevestigde: “PVA is een synthetisch polymeer, het komt uit een fabriek.”
Juridisch (EU): De EU-microplasticverordening (ECHA Verordening 2023/2055) definiëert microplastics als vaste synthetische polymeerdeeltjes kleiner dan 5 millimeter die niet biologisch afbreken. Wateroplosbare polymeren zoals PVA vallen hier expliciet buiten, omdat ze na oplossing geen vast deeltje meer zijn. Vandaar dat merken juridisch mogen zeggen dat hun product “microplasticvrij” is.
Milieuorganisaties: De Plastic Soup Foundation trekt de grens anders. Hun redenering: PVA lost op maar verdwijnt niet. Het opgeloste polymeer belandt in het rioolwater en — als de waterzuivering het niet volledig afbreekt — uiteindelijk in het oppervlaktewater. Europarlementariër Bas Eickhout noemde de juridische maas in de wet “ongelofelijk schandalig”.
Ons standpunt: PVA is technisch een plastic, maar gedraagt zich fundamenteel anders dan het plastic in een flesje of een tasje. Het is niet eerlijk om ze over één kam te scheren — maar het is ook niet eerlijk om ‘plasticvrij’ op de doos te zetten.
Breekt PVA af in het milieu?
Dit is dé kernvraag. PVA lost op in water — dat staat buiten kijf. Maar oplossen is niet hetzelfde als afbreken. Een suikerklontje lost ook op in thee, maar de suiker is er nog steeds.
Voor daadwerkelijke biologische afbraak van PVA zijn specifieke bacteriën nodig (zoals Pseudomonas en Bacillus-stammen) die PVA-afbrekende enzymen produceren. Onder ideale laboratoriumomstandigheden — de zogenoemde OECD 301B-test — kan PVA biologisch afbreken tot CO₂ en water. Meerdere merken, waaronder Mother’s Earth en Cosmeau, beschikken over zo’n certificering.
Maar de praktijk in een Nederlandse rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) wijkt flink af van het lab. Rioolwater verblijft daar gemiddeld slechts één dag, bij lagere temperaturen en met andere micro-organismen dan in de gecontroleerde testopstelling. Milieudeskundigen schatten dat 60 tot 70% van het PVA onafgebroken door de zuivering heen kan glippen.
Belangrijk nuancepunt: niet alle PVA is hetzelfde. De afbreeksnelheid hangt af van het type, de molecuulgrootte en de hydrolysegraad. Sommige merken gebruiken PVA dat sneller afbreekt bij lagere temperaturen, andere importeren goedkopere varianten uit China waar minder onderzoek naar is gedaan.
Hoeveel PVA zit er in een wasstrip?
De Keuringsdienst van Waarde noemde een gemiddelde van 60% PVA per wasstrip. Maar dat getal verdient context, want er zijn flinke verschillen tussen merken:
| Merk | PVA-percentage | PVA per wasbeurt | Bron |
|---|---|---|---|
| Briters | 10–15% | ~0,2 g | Eigen opgave |
| Mother’s Earth | 17–24% | ~0,3–0,4 g | Eigen opgave + TÜV-test |
| Cosmeau | 15–35% | ~0,3–0,6 g | Eigen opgave |
| Brauzz | Niet openbaar | Onbekend | — |
| Wasstrip.nl | Niet openbaar | Onbekend | — |
| Marktgemiddelde | ~60% | ~1,0 g | Keuringsdienst van Waarde |
Ter vergelijking: het wassen van één polyester shirt geeft ~0,3–0,5 gram microplasticvezels af. Die vezels zijn vaste deeltjes die niet oplossen. Merken die geen PVA-percentage openbaar maken, scoren lager op transparantie in onze review.
Wat heeft de Reclame Code Commissie besloten?
De Reclame Code Commissie (RCC) deed in 2025 uitspraak over de claims van Mother’s Earth. Het oordeel was duidelijk: het bedrijf mag niet langer adverteren met termen als ‘plasticvrij’ of ‘vrij van plastics’, omdat PVA wel degelijk onder de definitie van plastic valt. Mother’s Earth heeft de verpakking naar aanleiding hiervan aangepast.
Andere merken waren deze uitspraak al voor door hun claims te wijzigen naar ‘microplasticvrij’ — een term die juridisch klopt volgens de EU-definitie, maar die Briters-oprichter Willem van Ditzhuijzen in de Keuringsdienst van Waarde-uitzending zelf “een woordspelletje” noemde.
Wasstrips vs. traditioneel wasmiddel: eerlijke vergelijking
Wat in het PVA-debat vaak ontbreekt, is de vergelijking met het alternatief. Traditioneel vloeibaar wasmiddel komt in een plastic fles van HDPE of PET. Die fles weegt 40 tot 80 gram en wordt na gebruik (hopelijk) gerecycled — maar recyclingpercentages in Nederland liggen voor dit soort verpakkingen rond de 50%.
Een wasstrip bevat 0,2 tot 1,0 gram PVA per wasbeurt — polymeer dat oplost en deels afbreekt. Een plastic fles bevat tientallen grammen vast plastic dat honderden jaren in het milieu kan blijven. Dat is geen rechtvaardging voor misleidende claims, maar het is wel relevante context.
Daarnaast wegen wasstrips per wasbeurt een fractie van vloeibaar wasmiddel, wat transportemissies verlaagt. En de kartonnen verpakking is volledig recyclebaar. De milieuwinst zit dus niet in het PVA-verhaal, maar in de verpakking en het transport.
Wat doen de merken eraan?
Na de Keuringsdienst van Waarde-uitzending en de RCC-uitspraak hebben vrijwel alle grote merken gereageerd:
Mother’s Earth erkende de fout in hun ‘plasticvrij’-claim, paste de verpakking aan en publiceerde onafhankelijke TÜV-testresultaten van hun PVA (getest bij kamertemperatuur, niet bij 60°C). Ze gaven aan dat hun PVA-percentage (17–24%) significant lager is dan het gemiddelde. Sinds februari 2026 biedt Mother’s Earth als eerste grote merk in Nederland een volledig PVA-vrije wasstrip aan.
Cosmeau benadrukte dat ze al vóór de uitzending hun claims hadden aangepast en werken aan een PVA-vrij alternatief. Hun nieuwe productielijn in Velsen-Noord is in ontwikkeling met een verwachte eerste versie in Q1 2026.
Briters stelt dat hun PVA speciaal is ontwikkeld om sneller af te breken, ook onder minder ideale omstandigheden. Met een PVA-percentage van 10–15% zitten zij aan de lage kant. Ze werken aan een alternatief op basis van zeewier.
Ons oordeel als reviewsite
Na weken onderzoek komen wij tot de volgende conclusies:
1. De ‘plasticvrij’-claims waren misleidend. Merken hadden eerder transparant moeten zijn over PVA. De RCC-uitspraak was terecht.
2. Niet alle PVA is gelijk. Er zitten grote verschillen in type, percentage en afbreekbaarheid. Het gemiddelde van 60% uit de KDVW-uitzending geldt niet voor alle merken. Mother’s Earth is inmiddels zelfs volledig PVA-vrij — een belangrijke stap voor de industrie.
3. PVA is geen klassiek microplastic. Het lost op, vormt geen vaste deeltjes en heeft een ander milieuprofiel dan polyester vezels of PE-flesjes. Maar het is ook niet onschuldig.
4. Wasstrips zijn nog steeds een verbetering ten opzichte van vloeibaar wasmiddel in plastic flessen — mits je de milieuwinst zoekt in verpakking en transport, niet in de PVA-claim.
5. Transparantie is het sleutelwoord. Wij scoren merken nu ook op hun openheid over PVA. Dit is onderdeel van onze vergelijkingsmethodiek.
Wat kun jij doen als consument?
Je hoeft niet per se te stoppen met wasstrips. Maar je kunt wel bewuster kiezen:
• Kies merken met een laag PVA-percentage en onafhankelijke testresultaten (zoals TÜV of OECD 301B-certificering).
• Vertrouw niet blind op verpakkingsclaims — check de ingrediëntenlijst op ‘Polyvinyl Alcohol’.
• Was op 30°C of hoger — dat bevordert het oplossen van de strip.
• Leg de strip op het wasgoed, niet in het zeepbakje — zo lost hij vollediger op.
• Houd ontwikkelingen in de gaten: meerdere merken werken aan PVA-vrije alternatieven die in 2026 beschikbaar moeten komen.
Bronnen en verder lezen
• ECHA — EU Microplastics Restriction (Verordening 2023/2055)
• KRO-NCRV — Keuringsdienst van Waarde: Wasstrips (15 december 2025)
• Reclame Code Commissie — Uitspraak Mother’s Earth (2025)
• A.I.S.E. — Research on the biodegradability of PVA-based film (Tenside Surfactants Detergents, Vol. 58)
• Mother’s Earth — Reactie op KDVW-uitzending
• Cosmeau — Reactie op aflevering Keuringsdienst van Waarde
• Plastic Soup Foundation — Standpunt PVA in consumentenproducten