Keuringsdienst van Waarde over Wasstrips
ACHTERGROND · MEI 2026
Op 15 december 2025 wijdde Keuringsdienst van Waarde een volledige aflevering aan wasstrips. Dertien merken werden in een lab geanalyseerd — alle bevatten PVA, gemiddeld 60% per strip. Vijf maanden later is duidelijk wat de uitzending heeft veranderd: nieuwe reclameregels, een eerste PVA-vrije strip op de markt, en merken die hun formule herzien. In dit artikel ontleden wij de uitzending zin voor zin en kijken wij wat er sindsdien is gebeurd.
Laatst bijgewerkt: mei 2026
Waarom deze uitzending zo veel impact had
Keuringsdienst van Waarde is geen quiz-tv. Het is een consumentenjournalistiek-programma dat al jaren claims op verpakkingen ontleedt. Wanneer zij een product onder de loep nemen, doen drogisterijketens en supermarkten dat vaak ook. De wasstrips-aflevering van 15 december 2025 trok bijna 1,2 miljoen kijkers en werd in de dagen daarna duizenden keren teruggekeken via NPO Start.
De reden voor de impact: wasstrips waren tot dan toe een synoniem voor duurzaam wassen. Verpakkingen toonden bladeren, walvissen, en termen als “plasticvrij” en “no plastic inside”. Voor consumenten die juist om milieuredenen overstapten van traditioneel wasmiddel, voelde de uitzending als verraad door een productcategorie die ze vertrouwden.
De labtest: dertien merken, één gemeenschappelijke deler
De redactie kocht dertien wasstripmerken die op de Nederlandse markt verkrijgbaar zijn en stuurde ze naar een onafhankelijk laboratorium. De onderzoeksvraag was eenvoudig: wat zit erin? Specifiek wilden ze weten of er PVA (polyvinylalcohol) aanwezig was, en zo ja, hoeveel.
De uitkomst was opvallend uniform. Alle dertien geteste merken bevatten PVA. Het gemiddelde gehalte lag rond de 60% van het droge gewicht van de strip. Dat betekent: voor elke strip van pakweg 3 gram is bijna 2 gram synthetisch polymeer. De rest bestaat uit waaractieve stoffen, geur, en hulpstoffen.
Geen enkel merk weigerde mee te werken aan de test door simpelweg niet te bestaan. Geen enkel merk bleek PVA-vrij. Dat laatste was tegelijk de kernconclusie en het meest verkochte detail in de media-nasleep.
De experts: drie keer hetzelfde oordeel
De redactie liet het niet bij een labresultaat. Drie wetenschappers gaven hun visie:
- Prof. Katja Loos (Rijksuniversiteit Groningen, polymeerchemie) was glashelder: “Dat is een kunststof. Dat is plastic. Daar is geen twijfel over mogelijk.”
- Dr. Heather Leslie (microplasticonderzoeker, VU Amsterdam) bevestigde de classificatie: “PVA is een synthetisch polymeer, het komt uit een fabriek. Of het oplost of niet verandert dat feit niet.”
- Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks-PvdA) richtte zich op de regelgeving: hij noemde de juridische maas in de EU-microplasticverordening “ongelofelijk schandalig”, omdat fabrikanten zo “plasticvrij” mogen claimen voor een product dat voor 60% uit synthetisch polymeer bestaat.
De juridische kant: de EU-microplasticverordening (Verordening 2023/2055) sluit wateroplosbare polymeren expliciet uit van de definitie “microplastic”. PVA valt daaronder. Daardoor is “microplasticvrij” technisch correct. “Plasticvrij” is dat niet meer — zie onder.
De reacties van de merken
In de uitzending kreeg een aantal merken het woord, en in de weken erna volgden er bij vrijwel alle merken statements op websites en social media. Drie reacties springen eruit:
| Merk | Reactie na de uitzending |
|---|---|
| Mother’s Earth | Versnelde de ontwikkeling van een PVA-vrije formule, gelanceerd in februari 2026 als eerste in Europa. |
| Cosmeau | Publiceerde een open brief, kondigde aan een PVA-vrije versie voor medio 2026 te ontwikkelen en opent een Nederlandse fabriek in Velsen-Noord. |
| Briters | Wijst op OECD 301B-certificering voor versneld afbreekbare PVA en stelt dat hun variant in waterzuiveringen wel volledig afbreekt. |
| Brauzz | Verwijderde “plasticvrij” van de verpakking, behield “plasticvrije verpakking” en verwijst nu naar onafhankelijke afbreekbaarheidsstudies. |
| Wasstrip.nl | Bracht een uitgebreide FAQ uit over PVA en bevestigde de samenstelling open op de productpagina. |
Wat opvalt: geen enkel merk ontkende dat hun strips PVA bevatten. De discussie verschoof naar het type PVA (sneller of langzamer afbreekbaar), de afbreekbaarheid in waterzuiveringen, en de communicatie op de verpakking.
De Reclame Code Commissie volgde
Eind januari 2026 oordeelde de Reclame Code Commissie naar aanleiding van klachten dat het claimen van “plasticvrij” op PVA-houdende wasstrips misleidend is. De toegestane formulering werd: “plasticvrije verpakking” — wat slaat op de kartonnen doos, niet op de inhoud. Het verschil lijkt klein, maar verandert het verhaal fundamenteel.
Meerdere merken hebben sindsdien hun verpakking aangepast. Wie nu in de winkel staat met een doos uit 2024 of begin 2025, ziet vaak nog de oude claim. Wie online bestelt of een doos uit 2026 koopt, ziet de aangepaste tekst.
Vijf maanden later: wat is er echt veranderd?
Sinds december 2025 zijn er drie tastbare verschuivingen op de markt:
- Een PVA-vrij alternatief bestaat. Mother’s Earth bracht in februari 2026 de eerste PVA-vrije wasstrip op de Europese markt. Het bindmiddel is een natuurlijk polymeer op zetmeelbasis. De prijs ligt iets hoger dan de PVA-variant.
- Nieuwe reclameregels. “Plasticvrij” mag niet meer voor PVA-strips. Dat dwingt merken tot eerlijkere communicatie.
- Productie verschuift naar Europa. Cosmeau opent een fabriek in Velsen-Noord, Briters produceert al in Europa. Dat verkort transportlijnen en maakt ingrediëntcontrole beter mogelijk.
Wat niet is veranderd: de meeste wasstrips bevatten nog steeds PVA. De PVA-vrije optie is voorlopig een uitzondering, niet de norm. Wie nu een doos koopt bij Kruidvat, Action of Bol.com, koopt vrijwel zeker een strip met PVA.
Wat betekent dit voor jou als consument?
Vooropgesteld: paniek is niet op zijn plaats. PVA is geen acuut gezondheidsrisico. Het wordt gebruikt in oogdruppels en medicijncoatings. Het zit niet in je kleding na het wassen. De zorg gaat over de milieu-impact nadat het via het riool verdwijnt — en daarover zijn de meningen verdeeld.
Wel zijn er een aantal praktische conclusies:
- Wil je echt PVA-vrij wassen? Dan is er sinds februari 2026 één optie in Europa. Het kost iets meer, maar het bestaat.
- Lees de verpakking kritisch. “Plasticvrije verpakking” betekent niet “plasticvrij product”.
- Wasstrips blijven over de hele linie duurzamer dan vloeibaar wasmiddel in een plastic fles van een liter. Geen perfect product, wel een beter alternatief.
- Vermijd merken die nu nog “plasticvrij” claimen zonder PVA-vrije formule. Dat is in 2026 in strijd met de reclameregels.
Kort samengevat:
- 13 merken getest, alle bevatten gemiddeld 60% PVA
- De experts zijn het eens: PVA is een synthetisch polymeer / plastic
- De EU-wet zegt dat het geen microplastic is omdat het oplost
- “Plasticvrij” mag sinds eind januari 2026 niet meer op PVA-strips
- Eén PVA-vrij alternatief bestaat sinds februari 2026 (Mother’s Earth)
Verder lezen
Voor meer achtergrond bij dit onderwerp:
- PVA in wasstrips: alles over polyvinylalcohol
- Wat zei de Consumentenbond over wasstrips?
- De eerste PVA-vrije wasstrip in Europa
- Wasstrips vergelijking 2026